Araþtýrma Etiði Politikasý

Ýnsan Katýlýmlý Araþtýrmalar

Ýnsan katýlýmcýlar üzerinde yürütülen tüm araþtýrmalar, baþta Helsinki Bildirgesi olmak üzere uluslararasý etik standartlara uygun olarak yürütülmelidir. Bu kapsamda;

• Araþtýrma baþlamadan önce etik kurul onayý alýnmalý; kurulun adý, onay numarasý ve onay tarihi makalenin Yöntem bölümünde açýkça belirtilmelidir.
• Tüm katýlýmcýlardan bilgilendirilmiþ onam alýnmalý; bu onam araþtýrmaya katýlýmýn yaný sýra tanýmlayýcý bilgilerin (örneðin fotoðraflar ve vaka ayrýntýlarý) yayýmlanmasýný da kapsamalýdýr.
• On sekiz yaþýndan küçük katýlýmcýlar için ebeveyn veya yasal temsilciden yazýlý onam alýnmalýdýr.
• Psikiyatrik hastalar, mahkûmlar ve göçmenler gibi hassas gruplarýn araþtýrmaya dâhil edilmesi durumunda gönüllülük ilkesi gözetilmeli ve etik gerekçe açýkça belirtilmelidir.
• Katýlýmcýlarýn gizliliði ve mahremiyeti korunmalý; kimlik bilgilerinin yayýmlanmasý ancak açýk izin ve gerekli gerekçeler doðrultusunda gerçekleþtirilmelidir.

Hayvan Denekli Araþtýrmalar

Hayvanlar üzerinde yürütülen araþtýrmalar, etik ilkelere tam baðlýlýk içinde gerçekleþtirilmelidir.

• Araþtýrmalar yetkili hayvan etik kurulu tarafýndan onaylanmýþ olmalý ve onay bilgileri makalede açýkça belirtilmelidir.
• 3R Ýlkeleri (Replacement, Reduction, Refinement) dikkate alýnmalýdýr.
• Guide for the Care and Use of Laboratory Animals ile Avrupa Birliði 2010/63/EU Direktifi gibi uluslararasý standartlara uyulmalýdýr.
• ARRIVE raporlama rehberi doðrultusunda deneysel prosedürler, barýnma koþullarý, hayvan refahýna yönelik uygulamalar ve istatistiksel yöntemler ayrýntýlý olarak raporlanmalýdýr.

Klinik Araþtýrma Kaydý

Dernek, araþtýrmalarda þeffaflýðýn saðlanmasý amacýyla klinik araþtýrmalarýn baþlamadan önce kamuya açýk kayýt sistemlerine (örneðin ClinicalTrials.gov ve EU Clinical Trials Register) kaydedilmesini destekler. Kayýt numarasýnýn makalede, tercihen özet bölümünde belirtilmesi beklenir. Retrospektif kayýt yapýlmýþ çalýþmalarda yazarlarýn gerekçeli açýklama sunmalarý gerekir. Klinik araþtýrmalarýn CONSORT raporlama rehberine uygun olarak hazýrlanmasý önerilir.

Tarafsýz ve Kapsayýcý Dil

Dernek bünyesindeki dergilerde yayýmlanan tüm çalýþmalarýn tarafsýz, saygýlý ve kapsayýcý bir dil kullanmasý beklenir. Yazarlarýn; cinsiyet, yaþ, etnik köken, engellilik durumu ve sosyoekonomik özellikler gibi konularda özenli ve ayrýmcýlýktan uzak bir terminoloji kullanmalarý teþvik edilir. Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet raporlamasýnda SAGER Rehberi temel baþvuru kaynaklarýndan biri olarak önerilir.

Etik Ýhlaller ve Soruþturma

Plagiarizm, veri uydurma, veri tahrifatý, etik dýþý araþtýrma uygulamalarý veya gerekli etik onaylarýn alýnmamasý gibi durumlar COPE rehberleri doðrultusunda deðerlendirilir. Gerekli görülen durumlarda;

• Makale reddedilebilir veya yayýndan geri çekilebilir.
• Yazarlarýn baðlý bulunduðu kurumlar bilgilendirilebilir.
• Düzeltme, editöryal açýklama veya uyarý yayýmlanabilir.

Editör ve Hakem Sorumluluklarý

Editörler ve hakemler, gönderilen çalýþmalarýn etik ilkelere uygunluðunu deðerlendirmekle sorumludur. Gerekli görülen durumlarda yazarlardan ek belge veya açýklama talep edilebilir. Tüm deðerlendirme süreçleri tarafsýzlýk, gizlilik ve bilimsel dürüstlük ilkeleri doðrultusunda yürütülür.

Uyum ve Kurumsal Sorumluluk

Acil Týp Uzmanlarý Derneði, insan ve hayvan haklarýna saygýlý, güvenilir ve etik ilkelere baðlý bilimsel yayýncýlýðý kurumsal bir sorumluluk olarak benimser. Bu politika, Dernek bünyesinde yayýmlanan dergilerde yürütülen araþtýrma ve yayýn faaliyetleri için asgari etik standartlarý ortaya koymaktadýr.